6 sách kinh doanh nên đọc nếu bạn đang xây một doanh nghiệp nhỏ còn nhiều việc cảm tính

Khi viết bài '6 sách kinh doanh nên đọc nếu bạn đang xây một doanh nghiệp nhỏ còn nhiều việc cảm tính', mình chỉ muốn giải một vấn đề rất cụ thể: quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân.

Điều mình thấy lặp lại ở khá nhiều người đọc sách là cảm giác học rất chăm nhưng vẫn mắc kẹt ở cùng một vấn đề. Với chủ đề này, nút thắt thường là: quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân.

Bởi vậy, bài viết này không cố làm đầy mọi thứ. Mình chỉ muốn bám một câu hỏi đủ thật, rồi dùng sách như một chiếc đèn soi đúng chỗ. Nếu giữ được điều cốt lõi, người đọc sẽ đỡ bị ngợp và dễ chuyển sang hành động hơn.

Mình chọn sách theo tiêu chí nào

Với các danh sách kiểu này, điều mình sợ nhất là biến chúng thành một loạt tên sách na ná nhau, chỉ thay từ khóa đích. Nên tiêu chí đầu tiên luôn là: mỗi cuốn phải giải một phần khác nhau của cùng một vấn đề, chứ không chỉ cùng nằm chung một kệ.

Tiêu chí thứ hai là mức độ dùng được. Nếu một cuốn chỉ hay ở tầng ý tưởng nhưng quá xa với bối cảnh người đang gặp quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân, mình sẽ không ưu tiên đưa lên đầu danh sách. Đọc đúng cuốn ở đúng giai đoạn luôn đáng hơn đọc một cuốn nổi tiếng nhưng lệch nhu cầu.

1. The Lean Startup

The Lean Startup của Eric Ries hợp với người đang đối mặt với quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân vì cuốn này khá mạnh ở chuyện thay vì xây quá nhiều trước rồi mới biết khách có cần không, doanh nghiệp nên học nhanh qua thử nghiệm nhỏ, phản hồi thật và các vòng lặp đo lường có ý nghĩa.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Founder, người làm sản phẩm, người bán dịch vụ đang thử offer mới hoặc bất kỳ ai cần kiểm chứng nhu cầu trước khi đầu tư lớn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người hiểu sai rằng 'thử nghiệm' là làm nửa vời hoặc liên tục đổi hướng thiếu kỷ luật.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

2. Profit First

Profit First của Mike Michalowicz hợp với người đang đối mặt với quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân vì cuốn này khá mạnh ở chuyện doanh nghiệp nhỏ dễ rơi vào vòng doanh thu tăng nhưng vẫn căng tiền mặt nếu lợi nhuận luôn bị để lại cuối cùng. Profit First đề nghị đảo logic phân bổ tiền để lợi nhuận được ưu tiên có chủ đích.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Chủ doanh nghiệp nhỏ, freelancer, agency hoặc người bán dịch vụ muốn nhìn rõ sức khỏe tiền mặt hơn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người cần một hệ thống kế toán đầy đủ hoặc đang ở cấu trúc tài chính phức tạp cần kết hợp thêm tư vấn chuyên môn.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

3. High Output Management

High Output Management của Andrew S. Grove hợp với người đang đối mặt với quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân vì cuốn này khá mạnh ở chuyện quản lý tốt không chỉ là theo người, mà là thiết kế hệ thống đầu ra, nhịp vận hành, giao tiếp và đòn bẩy để đội ngũ tạo kết quả tốt hơn.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người mới làm quản lý, founder đang xây team hoặc bất kỳ ai muốn nhìn quản trị như một công việc có thể học và hệ thống hóa. Điểm cần giữ tỉnh táo là người chờ một cuốn thật nhẹ nhàng; sách có chất kỹ thuật quản trị và cần đọc chậm.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

4. Blue Ocean Strategy

Blue Ocean Strategy của W. Chan Kim và Renée Mauborgne hợp với người đang đối mặt với quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân vì cuốn này khá mạnh ở chuyện tăng trưởng mạnh không chỉ đến từ cạnh tranh tốt hơn trong sân cũ, mà còn có thể đến từ việc tạo không gian giá trị khác biệt nơi cuộc chơi được định nghĩa lại.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Founder, người làm chiến lược và người muốn nhìn khác đi về cạnh tranh, định vị và giá trị. Điểm cần giữ tỉnh táo là người đọc quá lãng mạn với ý tưởng 'đại dương xanh' mà quên kiểm chứng nhu cầu thật và khả năng thực thi.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

5. Thinking in Bets

Thinking in Bets của Annie Duke hợp với người đang đối mặt với quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân vì cuốn này khá mạnh ở chuyện quyết định tốt không được đo chỉ bằng kết quả ngắn hạn; nó nên được đánh giá theo chất lượng suy nghĩ, xác suất và thông tin có ở thời điểm ra quyết định.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người muốn ra quyết định tỉnh hơn trong điều kiện không chắc chắn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người mong công thức loại bỏ hoàn toàn rủi ro hay cảm xúc.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

6. Essentialism

Essentialism của Greg McKeown hợp với người đang đối mặt với quyết định còn dựa quá nhiều vào cảm giác và lửa cá nhân vì cuốn này khá mạnh ở chuyện khi mọi thứ đều được gắn nhãn quan trọng, ta rất dễ tản lực. Essentialism kêu gọi chọn ít nhưng chọn kỹ, rồi dồn nỗ lực thật sự vào phần cốt lõi.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người ôm quá nhiều vai, nhận quá nhiều việc hoặc quen nói có trước rồi mệt sau. Điểm cần giữ tỉnh táo là người đang ở giai đoạn buộc phải thử rộng để tìm hướng đi vẫn cần linh hoạt; tinh thần essentialism không nên bị hiểu thành co mình khỏi mọi cơ hội.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

Nên bắt đầu từ đâu để không bị ngợp

Nếu mới bước vào chủ đề này, mình thường khuyên bắt đầu từ cuốn dễ đưa người đọc về đúng vấn đề nhất, rồi mới sang cuốn làm sâu tư duy hoặc tăng độ hệ thống. Với danh sách này, thứ tự an toàn thường là The Lean Startup, Profit First, High Output Management, Blue Ocean Strategy trước, rồi mới mở rộng ra các cuốn còn lại theo câu hỏi đang sống cùng bạn.

Đừng cố đọc hết danh sách như một checklist phải chinh phục. Danh sách tốt không nhằm tạo áp lực số lượng, mà giúp bạn chọn ít chính xác hơn. Chỉ cần một hoặc hai cuốn đi đúng giai đoạn, giá trị nhận được đã lớn hơn rất nhiều so với việc ôm cả chồng sách vì sợ bỏ lỡ.

Nếu bạn thích kiểu chia sẻ chọn lọc, kiểm chứng kỹ và thiên về áp dụng như thế này, danh sách email của site sẽ hợp hơn một feed chạy quá nhanh; mình muốn giữ nhịp gửi đủ ít để mỗi lần mở ra đều còn đáng đọc.