7 sách kinh doanh cho người muốn hiểu sản phẩm, khách hàng và tăng trưởng từ gốc

Khi viết bài '7 sách kinh doanh cho người muốn hiểu sản phẩm, khách hàng và tăng trưởng từ gốc', mình chỉ muốn giải một vấn đề rất cụ thể: đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng.

Có những lúc mình đọc rất nhiều về sách kinh doanh cho founder, nhưng điều làm mình chậm lại không nằm ở thiếu thông tin mà ở chỗ chưa nhìn đúng nút thắt. Với bài này, mình muốn đi thẳng vào chuyện đó: đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng.

Mình không muốn kể sách theo kiểu đọc xong rồi chép lại. Điều mình muốn làm là giữ đúng phần đáng giữ nhất, đặt nó vào bối cảnh thật của người đọc và xem nó có thể gỡ điều gì cụ thể. Góc nhìn xuyên suốt của bài là ghép sách theo chuỗi hiểu khách, định vị, kiểm chứng và tăng trưởng.

Mình chọn sách theo tiêu chí nào

Với các danh sách kiểu này, điều mình sợ nhất là biến chúng thành một loạt tên sách na ná nhau, chỉ thay từ khóa đích. Nên tiêu chí đầu tiên luôn là: mỗi cuốn phải giải một phần khác nhau của cùng một vấn đề, chứ không chỉ cùng nằm chung một kệ.

Tiêu chí thứ hai là mức độ dùng được. Nếu một cuốn chỉ hay ở tầng ý tưởng nhưng quá xa với bối cảnh người đang gặp đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng, mình sẽ không ưu tiên đưa lên đầu danh sách. Đọc đúng cuốn ở đúng giai đoạn luôn đáng hơn đọc một cuốn nổi tiếng nhưng lệch nhu cầu.

1. The Lean Startup

The Lean Startup của Eric Ries hợp với người đang đối mặt với đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng vì cuốn này khá mạnh ở chuyện thay vì xây quá nhiều trước rồi mới biết khách có cần không, doanh nghiệp nên học nhanh qua thử nghiệm nhỏ, phản hồi thật và các vòng lặp đo lường có ý nghĩa.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Founder, người làm sản phẩm, người bán dịch vụ đang thử offer mới hoặc bất kỳ ai cần kiểm chứng nhu cầu trước khi đầu tư lớn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người hiểu sai rằng 'thử nghiệm' là làm nửa vời hoặc liên tục đổi hướng thiếu kỷ luật.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

2. Start with Why

Start with Why của Simon Sinek hợp với người đang đối mặt với đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng vì cuốn này khá mạnh ở chuyện con người không chỉ phản hồi với sản phẩm hay tính năng; họ kết nối mạnh hơn khi hiểu lý do tồn tại, niềm tin và hướng đi đứng phía sau hành động.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người làm thương hiệu, nội dung, dịch vụ, lãnh đạo nhóm hoặc đang cần diễn đạt giá trị theo cách có chiều sâu hơn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người mong một khung triển khai marketing hoàn chỉnh; cuốn này mạnh ở tầng tư duy và thông điệp nền tảng hơn là công thức chiến dịch.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

3. Building a StoryBrand

Building a StoryBrand của Donald Miller hợp với người đang đối mặt với đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng vì cuốn này khá mạnh ở chuyện thông điệp marketing rõ hơn khi thương hiệu ngừng nói lan man về chính mình và giúp khách hàng thấy họ là nhân vật trung tâm đang cần một hướng dẫn đáng tin.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người làm marketing, viết landing page, viết trang dịch vụ, email bán hàng hoặc thương hiệu cá nhân muốn nói rõ giá trị hơn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người coi mô hình này như công thức điền vào chỗ trống mà không hiểu khách hàng thật đang vướng gì.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

4. Blue Ocean Strategy

Blue Ocean Strategy của W. Chan Kim và Renée Mauborgne hợp với người đang đối mặt với đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng vì cuốn này khá mạnh ở chuyện tăng trưởng mạnh không chỉ đến từ cạnh tranh tốt hơn trong sân cũ, mà còn có thể đến từ việc tạo không gian giá trị khác biệt nơi cuộc chơi được định nghĩa lại.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Founder, người làm chiến lược và người muốn nhìn khác đi về cạnh tranh, định vị và giá trị. Điểm cần giữ tỉnh táo là người đọc quá lãng mạn với ý tưởng 'đại dương xanh' mà quên kiểm chứng nhu cầu thật và khả năng thực thi.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

5. Positioning

Positioning của Al Ries và Jack Trout hợp với người đang đối mặt với đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng vì cuốn này khá mạnh ở chuyện trong thị trường nhiều tiếng ồn, thương hiệu khó thắng chỉ bằng nói nhiều; nó cần một vị trí rõ, dễ nhớ và khác biệt trong tâm trí khách hàng.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người làm thương hiệu, marketing chiến lược, founder cần làm rõ cách mình được nhớ tới. Điểm cần giữ tỉnh táo là người mong một cuốn mới hoàn toàn; sách có tính nền tảng nhưng khá cổ điển.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

6. This Is Marketing

This Is Marketing của Seth Godin hợp với người đang đối mặt với đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng vì cuốn này khá mạnh ở chuyện marketing tốt không chỉ là đẩy thông điệp đi xa, mà là phục vụ đúng nhóm người, với lời hứa phù hợp, bằng sự thấu hiểu và tính nhất quán dài hạn.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người làm thương hiệu, nội dung, solo business và founder muốn nhìn marketing như một công việc tạo giá trị lâu dài. Điểm cần giữ tỉnh táo là người muốn ngay một bộ playbook chạy quảng cáo hoặc thủ thuật tối ưu ngắn hạn.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

7. Contagious

Contagious của Jonah Berger hợp với người đang đối mặt với đang mải làm nhưng chưa thật rõ trục sản phẩm và khách hàng vì cuốn này khá mạnh ở chuyện nội dung lan truyền không hoàn toàn là may mắn; nó thường có những yếu tố khiến người ta muốn nhớ, muốn kể lại và muốn chia sẻ hơn.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người làm nội dung, marketing, social và thương hiệu muốn hiểu sâu hơn về tính lan truyền. Điểm cần giữ tỉnh táo là người chỉ chăm chăm săn độ viral mà bỏ chất lượng và độ phù hợp thương hiệu.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

Nên bắt đầu từ đâu để không bị ngợp

Nếu mới bước vào chủ đề này, mình thường khuyên bắt đầu từ cuốn dễ đưa người đọc về đúng vấn đề nhất, rồi mới sang cuốn làm sâu tư duy hoặc tăng độ hệ thống. Với danh sách này, thứ tự an toàn thường là The Lean Startup, Start with Why, Building a StoryBrand, Blue Ocean Strategy trước, rồi mới mở rộng ra các cuốn còn lại theo câu hỏi đang sống cùng bạn.

Đừng cố đọc hết danh sách như một checklist phải chinh phục. Danh sách tốt không nhằm tạo áp lực số lượng, mà giúp bạn chọn ít chính xác hơn. Chỉ cần một hoặc hai cuốn đi đúng giai đoạn, giá trị nhận được đã lớn hơn rất nhiều so với việc ôm cả chồng sách vì sợ bỏ lỡ.

Nếu bạn thích kiểu chia sẻ chọn lọc, kiểm chứng kỹ và thiên về áp dụng như thế này, danh sách email của site sẽ hợp hơn một feed chạy quá nhanh; mình muốn giữ nhịp gửi đủ ít để mỗi lần mở ra đều còn đáng đọc.