7 sách kinh doanh nên đọc khi bạn muốn xây hệ thống chứ không chỉ chạy theo doanh số

Khi viết bài '7 sách kinh doanh nên đọc khi bạn muốn xây hệ thống chứ không chỉ chạy theo doanh số', mình chỉ muốn giải một vấn đề rất cụ thể: doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững.

Điều mình thấy lặp lại ở khá nhiều người đọc sách là cảm giác học rất chăm nhưng vẫn mắc kẹt ở cùng một vấn đề. Với chủ đề này, nút thắt thường là: doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững.

Bởi vậy, bài viết này không cố làm đầy mọi thứ. Mình chỉ muốn bám một câu hỏi đủ thật, rồi dùng sách như một chiếc đèn soi đúng chỗ. Nếu giữ được điều cốt lõi, người đọc sẽ đỡ bị ngợp và dễ chuyển sang hành động hơn.

Mình chọn sách theo tiêu chí nào

Với các danh sách kiểu này, điều mình sợ nhất là biến chúng thành một loạt tên sách na ná nhau, chỉ thay từ khóa đích. Nên tiêu chí đầu tiên luôn là: mỗi cuốn phải giải một phần khác nhau của cùng một vấn đề, chứ không chỉ cùng nằm chung một kệ.

Tiêu chí thứ hai là mức độ dùng được. Nếu một cuốn chỉ hay ở tầng ý tưởng nhưng quá xa với bối cảnh người đang gặp doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững, mình sẽ không ưu tiên đưa lên đầu danh sách. Đọc đúng cuốn ở đúng giai đoạn luôn đáng hơn đọc một cuốn nổi tiếng nhưng lệch nhu cầu.

1. Profit First

Profit First của Mike Michalowicz hợp với người đang đối mặt với doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững vì cuốn này khá mạnh ở chuyện doanh nghiệp nhỏ dễ rơi vào vòng doanh thu tăng nhưng vẫn căng tiền mặt nếu lợi nhuận luôn bị để lại cuối cùng. Profit First đề nghị đảo logic phân bổ tiền để lợi nhuận được ưu tiên có chủ đích.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Chủ doanh nghiệp nhỏ, freelancer, agency hoặc người bán dịch vụ muốn nhìn rõ sức khỏe tiền mặt hơn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người cần một hệ thống kế toán đầy đủ hoặc đang ở cấu trúc tài chính phức tạp cần kết hợp thêm tư vấn chuyên môn.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

2. High Output Management

High Output Management của Andrew S. Grove hợp với người đang đối mặt với doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững vì cuốn này khá mạnh ở chuyện quản lý tốt không chỉ là theo người, mà là thiết kế hệ thống đầu ra, nhịp vận hành, giao tiếp và đòn bẩy để đội ngũ tạo kết quả tốt hơn.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người mới làm quản lý, founder đang xây team hoặc bất kỳ ai muốn nhìn quản trị như một công việc có thể học và hệ thống hóa. Điểm cần giữ tỉnh táo là người chờ một cuốn thật nhẹ nhàng; sách có chất kỹ thuật quản trị và cần đọc chậm.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

3. Getting Things Done

Getting Things Done của David Allen hợp với người đang đối mặt với doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững vì cuốn này khá mạnh ở chuyện đầu óc nên dùng để suy nghĩ chứ không nên dùng để chứa đồ. Khi mọi việc dang dở được thu gom, làm rõ và đặt đúng chỗ, não bộ có nhiều khoảng sáng hơn cho tập trung và quyết định.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người đang bị mớ việc lặt vặt, nhắc việc rời rạc và cảm giác quên sót bào mòn năng lượng. Điểm cần giữ tỉnh táo là người có xu hướng thích hệ thống quá mức có thể biến GTD thành nơi chỉnh công cụ nhiều hơn làm việc thật.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

4. Essentialism

Essentialism của Greg McKeown hợp với người đang đối mặt với doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững vì cuốn này khá mạnh ở chuyện khi mọi thứ đều được gắn nhãn quan trọng, ta rất dễ tản lực. Essentialism kêu gọi chọn ít nhưng chọn kỹ, rồi dồn nỗ lực thật sự vào phần cốt lõi.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người ôm quá nhiều vai, nhận quá nhiều việc hoặc quen nói có trước rồi mệt sau. Điểm cần giữ tỉnh táo là người đang ở giai đoạn buộc phải thử rộng để tìm hướng đi vẫn cần linh hoạt; tinh thần essentialism không nên bị hiểu thành co mình khỏi mọi cơ hội.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

5. The One Thing

The One Thing của Gary Keller và Jay Papasan hợp với người đang đối mặt với doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững vì cuốn này khá mạnh ở chuyện nhiều tiến bộ lớn đến từ việc xác định đúng một ưu tiên có tính đòn bẩy, rồi tổ chức phần còn lại xoay quanh nó.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người có quá nhiều mục tiêu, dễ bị kéo sang nhiều việc và muốn lấy lại trục ưu tiên. Điểm cần giữ tỉnh táo là người hiểu nhầm rằng chỉ cần một việc là bỏ mặc hết trách nhiệm khác; cuốn này mạnh về trọng tâm chứ không phủ nhận thực tế đa vai trò.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

6. The Lean Startup

The Lean Startup của Eric Ries hợp với người đang đối mặt với doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững vì cuốn này khá mạnh ở chuyện thay vì xây quá nhiều trước rồi mới biết khách có cần không, doanh nghiệp nên học nhanh qua thử nghiệm nhỏ, phản hồi thật và các vòng lặp đo lường có ý nghĩa.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Founder, người làm sản phẩm, người bán dịch vụ đang thử offer mới hoặc bất kỳ ai cần kiểm chứng nhu cầu trước khi đầu tư lớn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người hiểu sai rằng 'thử nghiệm' là làm nửa vời hoặc liên tục đổi hướng thiếu kỷ luật.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

7. The 7 Habits of Highly Effective People

The 7 Habits of Highly Effective People của Stephen R. Covey hợp với người đang đối mặt với doanh thu có thể lên xuống nhưng hệ thống bên trong chưa vững vì cuốn này khá mạnh ở chuyện hiệu quả bền không đến từ vài mẹo riêng lẻ mà đến từ cách một người xây nền tảng nhân cách, trách nhiệm cá nhân, ưu tiên và hợp tác với người khác.. Điều mình thích là sách không chỉ dừng ở ý đẹp mà thường cho người đọc một cách nhìn đủ rõ để biết nên đổi ở đâu trước.

Nếu chọn cuốn này, mình nghĩ nên đọc nó với kỳ vọng đúng: Người muốn đọc một cuốn nền tảng về hiệu quả cá nhân và quan hệ làm việc dài hạn. Điểm cần giữ tỉnh táo là người đang cần hướng dẫn rất ngắn và rất thực dụng có thể thấy sách thiên về nguyên tắc và hơi cổ điển.. Chính chỗ đó quyết định sách này sẽ mở đường hay chỉ thêm một cuốn vào kệ.

Nên bắt đầu từ đâu để không bị ngợp

Nếu mới bước vào chủ đề này, mình thường khuyên bắt đầu từ cuốn dễ đưa người đọc về đúng vấn đề nhất, rồi mới sang cuốn làm sâu tư duy hoặc tăng độ hệ thống. Với danh sách này, thứ tự an toàn thường là Profit First, High Output Management, Getting Things Done, Essentialism trước, rồi mới mở rộng ra các cuốn còn lại theo câu hỏi đang sống cùng bạn.

Đừng cố đọc hết danh sách như một checklist phải chinh phục. Danh sách tốt không nhằm tạo áp lực số lượng, mà giúp bạn chọn ít chính xác hơn. Chỉ cần một hoặc hai cuốn đi đúng giai đoạn, giá trị nhận được đã lớn hơn rất nhiều so với việc ôm cả chồng sách vì sợ bỏ lỡ.

Nếu bạn thích kiểu chia sẻ chọn lọc, kiểm chứng kỹ và thiên về áp dụng như thế này, danh sách email của site sẽ hợp hơn một feed chạy quá nhanh; mình muốn giữ nhịp gửi đủ ít để mỗi lần mở ra đều còn đáng đọc.