Review Essentialism dành cho người quen nói có rồi mệt sau

Khi viết bài 'Review Essentialism dành cho người quen nói có rồi mệt sau', mình chỉ muốn giải một vấn đề rất cụ thể: cảm giác ôm việc là thói quen rất khó bỏ.

Nhiều bài trên mạng nói về review Essentialism theo kiểu rất đủ ý nhưng lại thiếu một chuyện quan trọng: người đọc đang thật sự mắc ở đâu. Theo mình, chỗ kẹt dễ thấy nhất là cảm giác ôm việc là thói quen rất khó bỏ.

Thế nên thay vì gom thật nhiều mẹo, mình sẽ chọn một đường đi logic hơn. Bắt đầu từ vấn đề, nối sang ý trong sách, rồi kéo về bước làm đủ nhỏ để người đọc có thể thử ngay trong ngữ cảnh của mình.

Điều Essentialism làm rất tốt

Điểm mạnh 1

Gọi tên rất chính xác cảm giác ôm đồm mà nhiều người làm việc trí óc đang sống cùng. Đây là lý do mình nghĩ cuốn sách này được nhắc tới nhiều mà không hoàn toàn chỉ nhờ hiệu ứng truyền miệng. Khi đọc kỹ, nó có khả năng sắp xếp lại cách người đọc nhìn vấn đề, chứ không chỉ đưa thêm vài mẹo rời.

Với người đang ở đúng giai đoạn, điểm mạnh này tạo ra giá trị khá rõ. Nó giúp người đọc bớt mò mẫm, bớt tự trách oan và có một khung suy nghĩ tốt hơn để tự điều chỉnh về sau.

Điều mình đánh giá cao hơn cả là khi một điểm mạnh của sách còn sống được sau lớp hào quang ban đầu. Nghĩa là vài tuần sau khi gấp sách lại, người đọc vẫn có thể nhớ ra vì sao ý này quan trọng và dùng nó để sửa một lựa chọn hay một thói quen cụ thể.

Điểm mạnh 2

Khuyến khích đặt câu hỏi chọn lọc thay vì mặc định phản ứng theo yêu cầu từ bên ngoài. Đây là lý do mình nghĩ cuốn sách này được nhắc tới nhiều mà không hoàn toàn chỉ nhờ hiệu ứng truyền miệng. Khi đọc kỹ, nó có khả năng sắp xếp lại cách người đọc nhìn vấn đề, chứ không chỉ đưa thêm vài mẹo rời.

Với người đang ở đúng giai đoạn, điểm mạnh này tạo ra giá trị khá rõ. Nó giúp người đọc bớt mò mẫm, bớt tự trách oan và có một khung suy nghĩ tốt hơn để tự điều chỉnh về sau.

Điều mình đánh giá cao hơn cả là khi một điểm mạnh của sách còn sống được sau lớp hào quang ban đầu. Nghĩa là vài tuần sau khi gấp sách lại, người đọc vẫn có thể nhớ ra vì sao ý này quan trọng và dùng nó để sửa một lựa chọn hay một thói quen cụ thể.

Điểm mạnh 3

Giúp người đọc hiểu rằng nói không là một phần của tạo giá trị, không phải chỉ là từ chối. Đây là lý do mình nghĩ cuốn sách này được nhắc tới nhiều mà không hoàn toàn chỉ nhờ hiệu ứng truyền miệng. Khi đọc kỹ, nó có khả năng sắp xếp lại cách người đọc nhìn vấn đề, chứ không chỉ đưa thêm vài mẹo rời.

Với người đang ở đúng giai đoạn, điểm mạnh này tạo ra giá trị khá rõ. Nó giúp người đọc bớt mò mẫm, bớt tự trách oan và có một khung suy nghĩ tốt hơn để tự điều chỉnh về sau.

Điều mình đánh giá cao hơn cả là khi một điểm mạnh của sách còn sống được sau lớp hào quang ban đầu. Nghĩa là vài tuần sau khi gấp sách lại, người đọc vẫn có thể nhớ ra vì sao ý này quan trọng và dùng nó để sửa một lựa chọn hay một thói quen cụ thể.

Những giới hạn nên biết trước khi mua hoặc đọc

Mình nghĩ đây là điểm cần nói thẳng: Nếu áp dụng máy móc, người đọc có thể lấy nó làm cớ để né những việc cần thiết nhưng chưa thú vị. Nếu biết trước giới hạn này, người đọc đỡ kỳ vọng sai và đỡ dùng cuốn sách như lời hứa chữa bách bệnh.

Mình nghĩ đây là điểm cần nói thẳng: Cuốn sách không giải quyết hoàn toàn các ràng buộc thực tế như môi trường làm việc thiếu quyền chủ động. Nếu biết trước giới hạn này, người đọc đỡ kỳ vọng sai và đỡ dùng cuốn sách như lời hứa chữa bách bệnh.

Một bài review tử tế, theo mình, không chỉ nói cuốn sách hay chỗ nào. Nó còn phải nói rõ trong hoàn cảnh nào cuốn sách này dễ bị dùng sai. Điều đó không làm cuốn sách kém đi; ngược lại, nó giúp người đọc đặt kỳ vọng đúng và đọc thông minh hơn.

Ai nên đọc cuốn này vào lúc nào

Nếu hiện tại bạn đúng nhóm người ôm quá nhiều vai, nhận quá nhiều việc hoặc quen nói có trước rồi mệt sau., mình nghĩ Essentialism đáng đọc. Đáng ở đây không có nghĩa là chắc chắn đổi đời, mà là cuốn sách này có đủ xác suất để cho bạn một khung nhìn tốt hơn so với chỗ đang đứng.

Còn nếu bạn đang mong một thứ khác hẳn, ví dụ người đang ở giai đoạn buộc phải thử rộng để tìm hướng đi vẫn cần linh hoạt; tinh thần essentialism không nên bị hiểu thành co mình khỏi mọi cơ hội., thì nên để cuốn này ở thời điểm khác. Đọc đúng lúc luôn quan trọng hơn đọc thật nhiều.

Nhiều người hỏi mình một cuốn sách có đáng đọc không. Thành thật mà nói, câu trả lời gần như luôn phụ thuộc vào thời điểm. Một cuốn rất hợp ở năm nay có thể trở nên bình thường ở năm sau, và ngược lại. Review tốt là review giúp bạn nhận ra thời điểm đó cho chính mình.

Nếu chỉ chấm Essentialism theo kiểu năm sao hay không năm sao, mình nghĩ sẽ hơi phí. Thứ người đọc cần hơn là một câu trả lời rõ: cuốn này sẽ giúp mình nhìn sáng hơn ở điểm nào, và điểm nào mình vẫn phải tự làm việc tiếp ngoài đời thật. Khi tách được hai phần đó, quyết định mua hay đọc tiếp sẽ tỉnh táo hơn rất nhiều.

Đó cũng là lý do mình thích những bài review nói thẳng cả phần hợp lẫn phần không hợp. Một cuốn sách không cần hoàn hảo mới đáng đọc; nó chỉ cần đủ đúng ở đúng giai đoạn. Với mình, tiêu chuẩn đó thực tế hơn nhiều so với việc cố tìm một cuốn mà ai đọc cũng phải thấy xuất sắc như nhau.

Nếu bạn đang cân nhắc đọc trọn cuốn này, mình nghĩ nên nhìn nó như một khoản đầu tư thời gian trước khi là khoản mua sách. Khi cuốn sách khớp đúng giai đoạn, link mua hay bản in chỉ còn là bước kỹ thuật.